De waarde van de kraamverzorgster

Onlangs ben ik bevallen van mijn eerste kindje. Een hele ervaring om nu te moeten zorgen voor zo´n klein mensje. Voordat je gaat bevallen denk je dat je alles weet, je hebt immers vele bladen gelezen en van iedereen raad en advies gekregen.

Om eerlijk te zijn had ik dan ook weinig zin in een kraamverzorgster die in mijn huis zou komen en overal aan zou komen. Ik dacht ik kan alles zelf wel en vraag eventueel mijn moeder of schoonmoeder om hulp. Had ik het even mis, de kraamverzorgster is een zeer waardevolle kracht vlak na de bevalling.

Wat doet de kraamverzorgster allemaal voor werk

Zoals gezegd zag ik erg tegen de komst van de kraamverzorgster op. Ik dacht die bevalling doe ik wel even en na een dag doe ik alles zelf weer. Ik kwam mezelf mooi tegen, want zo makkelijk was de bevalling niet en kon helemaal niet alles zelf de dagen die volgde.

De dag dat we thuiskwamen uit het ziekenhuis kwam er een tussen kraamverzorgster, zij ving ons even op om de dag door te komen. Ze gaf snelle tips en noteerde wat gegevens zoals bijvoorbeeld de hoeveelheid melk (flesvoeding) te geven en hoe om te gaan met kruiken en het bedje. Dit was handig.

Na de eerste nacht kwam de kraamverzorgster die ons de volgende zeven dagen ging helpen. Nog steeds argwanend over wie er zou komen, deed ik de deur open en liet haar binnen. Ze was verbaasd dat ik zelf de deur open deed, want ik mocht helemaal niet zo veel lopen als kraamvrouw. Ze zei ga jij maar weer naar bed, dan ga ik je ontbijt maken. Terwijl ik het ontbijt at, nam zij allerlei gegevens door over de kleine en legde ze uit wat ze precies ging doen qua controles en verzorging.

Daarna kon ik gaan douchen en maakte ze de slaapkamer ofwel de kraamkamer schoon. Vervolgens maakte ze de douche schoon en kon ik weer gaan rusten. Ook gaf zij eventuele kraamvisite koffie, thee of beschuit met muisjes. Tussendoor maakte ze ook nog de fles en verschoonde ze de kleine. Mijn partner hoefde alleen de boodschappen te doen en ik helemaal niets.

Tegen lunchtijd werd deze gemaakt en daarna mochten we naar bed. Zij schreef dan de gegevens van de kraamvrouw (tijdens de controles worden de temperatuur, hartslag en hoogte van de baarmoeder gemeten) en de kleine op en wat tips en adviezen voor de komende nacht.

Na het rusten stond er een fruitcocktail klaar, waarna zij naar huis ging. 

Verzorging van de navel door
de kraamverzorgster!

Opsomming van wat de kraamverzorgster allemaal doet;

• kraamvrouw controleren op hartslag, temperatuur, hoogte van de baarmoeder en wondverzorging
• baby controleren en verzorgen
• assisteren bij een thuisbevalling
• eventuele belangrijke gegevens doorspelen aan de verloskundige
• noteren van tips, adviezen wat te doen voor het gezin in het kraamboek
• kraamkamer schoonmaken
• douche en wc’s schoonmaken
• eten en drinken verzorgen voor zowel de kraamvrouw als de baby
• verzorgen van de kraamvisite
• eventueel klusjes in huis zoals stofzuigen of zorgen voor eventuele meerdere kinderen
• koken voor het gezin

Meer informatie over het werk van de kraamverzorgster kun je hier vinden.

Waardering voor de kraamverzorgster

Naarmate de dagen verstreken groeide mijn respect voor het werk wat de kraamverzorgster allemaal deed. Ik begon het zelfs jammer te vinden dat ze weer weg moest.

Ik begon haar steeds meer te waarderen, zowel het werk dat ze deed als de persoon, want ik had ook nog eens een geweldig aardig persoon, waar ik goed mee kon kletsen.

De kraamverzorgster waar ik eerst zo tegenop zag, was ineens heel belangrijk geworden. Om het afscheid goed te vieren hadden we een cadeaubon voor haar gekocht en nog wat kleinigheidjes waarvan we wisten dat ze het leuk zou vinden. Zo namen we met een goed gevoel afscheid van haar.

Zelf kraamverzorgster worden

Als je zelf kraamverzorgster wil worden zijn er de volgende mogelijkheden;

• MBO opleiding kraamverzorgster

Deze opleiding volg je als je van de middelbare school afkomt. Je volgt de opleiding MBO verzorgende niveau 3. Het eerste deel van de opleiding gaat over verzorging in het algemeen, pas later kies je een specialisatie, waaronder kraamverzorgster.

• Beroeps Begeleidende leerweg

Bij deze opleiding loop je mee met een ervaren kraamverzorgster en krijg je daarnaast theorie. Je moet hiervoor minimaal 21 zijn of een vooropleiding in de zorg hebben. De opleiding kun je in anderhalf jaar afronden. Soms biedt een kraamzorgbureau ook een leertraject bestaande uit praktijk en theorie aan. Je krijgt dan een kleine vergoeding.

• Verkorte opleiding tot kraamverzorgster

Als je al werkt in de zorg en je wilt je laten omscholen, dan is dit de juiste keuze. Als je bijvoorbeeld MBO verzorgende niveau 2 hebt, kom je hiervoor in aanmerking. Bij deze opleiding hoef je eigenlijk alleen nog de praktijk te leren en de theorie weet je al. Dit traject kun je in drie maanden tot een half jaar afronden.

Tot slot

Het werk van de kraamverzorgster is ondergewaardeerd. Maar nu ik er zelf mee te maken heb gehad ben ik het juist heel erg gaan waarderen.

Het beroep is vrij laag betaald, maar wel heel afwisselend. Steeds weer komt de kraamverzorgster in een ander gezin, en andere omstandigheden. Soms tref je het, soms niet.

Je kunt ook gezinnen treffen met een alcoholist als vader of een gezin met vele broertjes en zusjes. Hele leuke gezinnen waar het goed mee klikt heb je er ook bij, dan is het moeilijk om na de kraamperiode afscheid te nemen.

Ik weet niet of mijn kraamverzorgster dit ooit leest, maar voor het geval dat het wel zo is, wil ik haar nogmaals hartelijk bedanken voor alles wat ze voor ons heeft gedaan.

Wil jij ook je waardering voor je kraamverzorgster uiten? Laat dan hier een bericht achter waaruit dat blijkt. 

Op welke ziekten wordt gescreend bij de hielprik

De hielprik wordt uitgevoerd
bij pasgeboren baby's.

Je krijgt een baby en binnen een week staat er een verpleegster op de stoep om de hielprik af te nemen. Allemaal heel normaal en gewoon vinden we nu. Maar vroeger was deze hielprik er niet. Pas in 2007 werd de lijst van aandoeningen in de hielpriktest van drie naar zeventien uitgebreid. En vorig jaar kwam daar nog de test op taaislijmziekte bij.

Wat is de hielprik precies en op welke ziektes wordt er gescreend?

De hielprik

Bij de hielprik worden een aantal druppels bloed uit de hiel van de baby getapt om te kijken of de baby één van de achttien ernstige, erfelijke aandoeningen heeft. Het lab screent het bloed en binnen enkele dagen wordt de diagnose gesteld. Deze vroege diagnose heeft als voordeel dat artsen snel kunnen behandelen, wat in sommige gevallen zelfs levens kan redden.

In de hielpriktest worden achttien ziektes getest en niet 29 zoals in Oostenrijk. Waarom wordt er voor deze betreffende ziektes gekozen?

De eerste reden is dat bij snelle diagnose veel gezondheidswinst wordt behaald.  Wordt de betreffende ziekte te laat vastgesteld, dan is er een onomkeerbare gezondheidsschade, zoals bij fenylketonurie (PKU) en bij het adrenogenitaalsyndroom (AGS).

De tweede reden voor het opnemen van een ziekte in de test is of deze te behandelen is. Als er geen behandeling is zoals tegen de ziekte van Duchenne, dan wordt er niet gescreend op deze ziekte.

De derde reden is dat er wel een beschikbare methode om de ziekte aan te tonen moet zijn. Dit is zeker niet voor alle ziektes het geval en is ook de reden dat taaislijmziekte pas in 2008 is toegevoegd aan de hielpriktest.

Op welke achttien ziektes wordt er gescreend bij de hielprik

Hieronder staat op alfabetische volgorde opgesomd op welke ziektes er wordt gescreend bij de hielpriktest.

Sikkelcelanemie, één van de achttien
 gescreende ziekten.

• Adrenogenitaalsyndroom (AGS). Bij deze ziekte ontbreken er enzymen waardoor allerlei stoffen zich ophopen. De patiënt krijgt hierdoor problemen met zijn stofwisseling en geslachtshormonen.
• Biotinidase-deficiëntie (BIO). Door het ontbreken van een enzym hoopt biotine (vitamine H) zich op.  Deze stof is belangrijk bij de vet-, eiwit- en koolhydraatstofwisseling. Deze ziekte leidt tot gedrags-, concentratie- en leerproblemen.
• Congenitale hypothyroidie (CH). Bij deze ziekte ontbreekt er een deel van de schildklier. Hierdoor is er te weinig schildklierhormoon waardoor er groeistoornissen ontstaan. Ook gaat de stofwisseling langzamer.
• Cystische fibrose (CF) ofwel taaislijmziekte. Bij CF is er een defect in een eiwit dat zich op membranen van cellen bevindt. Het ionentransport door het celmembraan kan hierdoor niet plaatsvinden, wat leidt tot abnormaal taaie slijm. Door CF krijg je groeiachterstanden en chronische luchtweginfecties.
• Fenylketonurie (PKU). Bij PKU ontbreekt een enzym dat het aminozuur fenylalanine afbreekt. Fenyalanine is in de meeste eiwitten aanwezig. Als mensen met PKU gewoon eten, hoopt het aminozuur zich op, wat leidt tot hersenschade. Als je PKU niet behandeld wordt je uiteindelijk zwaar verstandelijk gehandicapt.
• Galactosemie (GAL). Bij GAL ontbreekt een enzym dat het suiker galactose om zou zetten. Hierdoor worden hersenen, darmen, lever en nieren aangetast, met vrijwel altijd fatale afloop.
• Glutaaracidurie type 1 (GA-1). Ook bij deze ziekte ontbreekt er een enzym waardoor bepaalde aminozuren niet goed afbreken. Bij deze ziekte hopen de tussenproducten van de afbraak zich op, wat hersenschade veroorzaakt.
• HMG-CoA-lyase-deficiëntie (HMG). Door het ontbreken van een enzym wordt het aminozuur leucine niet afgebroken. Hierdoor ontstaan allerlei stofwisselings- en neurologische problemen.
• Holocarboxylase-synthase-deficiëntie (HCS). Doordat een bepaald enzym niet goed werkt, kan biotine (vitamine H) niet goed werken. Vitamine H is belangrijk bij de afbraak van vetten, eiwitten en suikers. Ook deze ziekte kan leiden tot hersenschade en soms zelfs coma.
• Homocystinurie (HCY). Bij HCY is de afbraak van methionine verstoord. Hierdoor stapelt de stof homocysteine zich op en raken bloedvaten beschadigt. Hierdoor ontstaat een verhoogde kans op longembolie, trombose en hersenschade.
• Isovaleriaam-acidurie (IVA). Bij IVA wordt het aminozuur leucine niet goed afgebroken. De stof isovaleriaanzuur hoopt zich op, wat leidt to verzuring van het bloed en hersenschade.
• Long-chain hydroxyacyl-CoA-dehydrogenase-deficiëntie (LCHADD). Door het ontbreken van een enzym kan het lichaam geen vetzuren afbreken, waardoor het lichaam de eigen vetvoorraad niet aan kan spreken. Dit kan leiden tot coma, spierafbraak en schade aan organen.
• Maple syrup urine disease (MSUD). Ook bij deze ziekte hopen aminozuren en tussenproducten zich op, waardoor orgaan- en hersenschade ontstaan, wat dodelijk is.
• Medium-chain acyl-CoA-dehydrogenase-deficiëntie (MCADD). Ook bij deze ziekte kan het lichaam bepaalde vetzuren niet afbreken met dezelfde gevolgen als LCHADD.
• 3-Methylcronotyl-CoA-carboxylase-deficiëntie (3-MCC). Bij deze ziekte hoopt het aminozuur leucine zich op, wat leidt tot voedingsproblemen, stuipen, hersenschade en coma.
• Sikkelcelanemie (SZ). Bij deze ziekte zijn rode bloedcellen niet rond, maar hebben ze de vorm van een sikkel. De sikkelcel kan minder goed zuurstof vervoeren en zich minder goed vervormen, ook worden sikkelcellen sneller afgebroken dan normale rode bloedcellen. Hierdoor ontstaat zuurstoftekort, wat organen kan beschadigen.
• Tyrosinemie type 1 (TYR-1). Hier ontbreken enzymen die tyrosine niet goed afbreken. Dit leidt tot lever- en nierfalen en zenuwschade.
• Very long-chain acyl-CoA-dehydrogenase-deficiëntie (VLCADD). Bij deze ziekte worden de langste vetzuurketens niet afgebroken. Deze hopen zich op in het bloed wat leidt tot energietekort, spierzwakte, leverschade en hartproblemen.

De hielprik is nuttig

Zoals je kunt lezen is het erg handig te weten dat je kindje niet aan één van bovenstaande ziekten leidt. Hoe sneller je het weet, hoe beter er ingegrepen kan worden.

Wil je meer weten over enzymen en hoe ze werken? Lees dan hier verder.

Overgewicht bij kinderen voorkomen door minder vloeibare suiker of frisdranken te drinken

De ruime keuze aan frisdranken
in de supermarkt!

Uit recent onderzoek is gebleken dat kinderen die stoppen met het drinken van frisdrank met suiker na anderhalf jaar een kilo lichter zijn. Zij deden daar verder niets voor. Hiermee is feitelijk aangetoond dat vloeibare suiker een dikmaker is.

Welke drankjes bevatten de meeste suiker en wat kunnen kinderen het best drinken als ze naar school gaan?

Opzet van het onderzoek naar vloeibare suiker

Aan het onderzoek deden 650 deelnemers mee. Dit waren kinderen tussen de 5 en 12 jaar oud. Zij kregen van school acht blikjes frisdrank of een placebo. Elke dag dronken zij een blikje en ze hadden er één extra. Beide typen drankjes smaakten hetzelfde. Geen van de deelnemers wist welk drankje zij kregen. Ook de docenten en de ouders wisten dit niet.

Het programma dat bedacht wie welk drankje kreeg zorgde er alleen voor dat er evenveel kinderen die even oud waren in elke groep en dat er evenveel dikke en slanke pillen in elke groep zaten. De kinderen die meededen kregen altijd al een drankje mee van hun ouders om in de pauze te drinken. Ze gingen er dus niet op achteruit.

Resultaten van het onderzoek

Sinaasappelsap bevat net zoveel
suiker als koolzuurhoudende drankjes!

Bij het onderzoek dat is uitgevoerd door de Vrije Universiteit onder leiding van Martijn Katan kregen de kinderen die minder frisdrank dronken in totaal 14 kilo suiker minder binnen in anderhalf jaar tijd. De anderen kregen een frisdrankje dat wel suiker bevatte, zo’n 26 gram suiker per blikje. Dat was ongeveer dezelfde hoeveelheid suiker die ook aanwezig is in vruchtensap, fruitdrank, frisdrank en zuiveldrank uit de supermarkt.

Een blikje suikerhoudende drank leverde 104 calorieën. De anderen kregen deze hoeveelheid calorieën dus niet binnen.

Welke drankjes bevatten veel suiker

Uit het onderzoek is verder gebleken dat niet alleen frisdranken veel suiker bevatten, maar ook vruchtendranken en vruchtensappen bevatten net zoveel suiker en hebben hetzelfde effect.

Dus als je denkt dat je kinderen heel gezond drinken door veel sinaasappelsap of appelsap te geven, dan heb je het mis wat betreft de hoeveelheid suikers.

Het maakt dus niet uit of de suikers van nature aanwezig zijn of later zijn toegevoegd.

Hoeveel calorieën en suiker bevatten de meest bekende drankjes

Uit onderstaande tabel blijkt dat AA de meeste suiker bevat en dat chocomel de meeste calorieën bevat per 100 ml. Pas hier dus mee op en geef niet teveel van deze drankjes aan je kinderen.

Soort drankje	Hoeveel calorieën per 100 ml	Hoeveelheid suiker in grammen per 100 ml
AA drink high energy	67	15,0
AH chocomel romig	89	12,0
Appelsientje appelsap	46	10,4
Appelsientje sinaasappelsap	41	8,6
Chocomel halfvol	79	11,9
Chocomel vol	87	11,9
Coca Cola	42	10,6
Dubbelfriss framboos en cranberry	36	8,5
Fanta Cassis	45	11,0
Fernandes red grape	47	11,5
Fristi roodfruit	44	8,2
Hero Fruit today banaan-aardbei	60	11,6
Lipton Icetea	30	6,9
Milky Way chocolademelk	78	10,5
Roosvicee fruitig drankje	27	6,5
Roosvicee Multivit regular	40	9,5
Sprite	42	10,0
Wicky fruitdrank sinas	35	9,0
Zonnatura Sappr kids	50	11,3

Tabel 1. Zuiveldranken, vruchtensappen en frisdranken die veel calorieën en grammen suikers per 100 ml bevatten.

In de tweede tabel staan de drankjes die relatief weinig calorieën en suikers per 100 ml bevatten. Deze drankjes zijn het best om te geven aan je kinderen, met kraanwater bovenaan de lijst.

Soort drankje	Hoeveel calorieën per 100 ml	Hoeveelheid suiker in grammen per 100 ml
AH chocomel light	51	4,5
AH roodfruit yoghurtdrank	17	2,5
Chocomel light	55	4,9
Kraanwater	0	0
Roosvicee Multivit light	16	2,8
Wicky zuivel roodfruit	23	5,4
Yogho Yogho rode vruchten	24	3,7

Tabel 2. Light dranken met minder suiker en calorieën per 100 ml drank.

Tot slot

Het advies dat wordt afgegeven is je kinderen zoveel mogelijk water te serveren. Er zijn een aantal redenen voor volgende de onderzoekers. De meest belangrijke reden was natuurlijk het vermijden van overgewicht. Maar volgens de onderzoekers zijn er ook een aantal andere redenen om zoveel mogelijk water te drinken te geven.

De eerste is de kostenbesparing, maar dit is voor de meeste mensen niet zo belangrijk. Ten tweede is water veel beter voor de tanden van kinderen. Of je nu een lightdrankje of een gewoon suikerhoudend drankje neemt, het tast allebei het tandglazuur aan.

Daarnaast is water uit de kraan het best voor het milieu, het kost minder plastic en minder blik.

Dus kort door de bocht; geef je kinderen niet teveel suikerhoudende drankjes en probeer zoveel mogelijk water te geven.

Wil je meer lezen over het gezond houden van je tanden en gebit? Lees dan hier mee over hoe je dat op verschillende manieren kunt doen.

Wil je meer weten over hoe en wanneer je het best met kinderen naar de tandarts kunt gaan? Lees dan hier verder.